PAWŁÓW
gm. Wola Krzysztoporska, pow. piotrkowski
Dawny cmentarz ewangelicko-augsburski w Pawłowie położony jest tuż przy drodze z Parzniewic do Pawłowa. Wbrew pozorom nie łatwiej go ominąć niż znaleźć, ponieważ nie wyróżnia się niczym ze ściany drzew i krzaków ciągnącej się wzdłuż drogi. Udało się na nim znaleźć jedynie spory obramowany grób. Mieszkaniec Parzniewic, z którym rozmawiałem, powołując się na swoją babcię mówił mi, że cmentarz był dawniej (rozumiem, że chodzi o czas przed 1945 r.) otoczony kamiennym ogrodzeniu i utrzymany w doskonałym stanie. Również on opowiedział mi o ekshumacji żołnierzy wermachtu sprzed kilku lat.
Post scriptum:
W maju 2016 r. dostałem od czytelnika dwie fotografie z cmentarza w Pawłowie przedstawiające tablice z inskrypcjami w jęz. niemieckim. Pokazuje to – nie pierwszy już raz – jak trudnym, wbrew pozorom, obiektem eksploracji są opuszczone i zniszczone nekropolie. Jak widać by mieć pewność, że się odnalazło wszystkie zachowane obiekty na cmentarzu (przynajmniej te nad ziemią) najlepiej jest go odwiedzić kilka razy w różnych porach roku. Niestety rzadko to bywa możliwe.
Foto: Piotr z Bełchatowa.